Qazaqtıŋ Dana Qadırı

d0bad0b0d0b4d18bd180-d0b5d181d0bad0b5-d0b0d0bbd183

Osı aptanıŋ basında osınday atpen Qazaqstannıŋ halıq jazuşısı, Memlekettik sıylıqtıŋ laureatı, aqın Qadır Mırza Älini eske aluğa arnalğan ädebi-sazdı keş štti.
Bilimdarlığımen barşanı bas idirgen, aqındığımen tänti etken, tüyindi sšzderi – aforizmderimen tamsandırğan Qadır ağanıŋ da fäniden baqiğa sapar şek­kenine bir jıl bolıptı. Mine, sol ataulı künge oray aqınnıŋ aruağın, onıŋ wrpaqtarı men oqırmanda­rın razı qılu maqsatında QR Mädeniet jäne aq­parat ministrligi, Almatı qala­sı äkimdiginiŋ qoldauımen «Qadır Mırza Äli» qoğamdıq qorı aytulı şara wyımdastırdı.
Almatını ğana emes, jer-älemniŋ apşısın quırğan birneşe künnen bergi sarı­şwnaq ayazdıŋ däl osı küni päti qayttı. Birden tamılji jšnelmese de, bür­seŋ qaqtırar quatınıŋ basılğanı anıq edi. Halıq arasında «adam­nıŋ minezi men kün rayınıŋ qwbıluın­da šzara baylanıs bar» dep jatadı. Sol ras pa dep te qalasıŋ keyde. Dara aqın­nıŋ minezi qatal bolmağanğa wq­saydı. Nege deseŋiz, osı bir igi şaranı wyımdastırıp jürgende dirdek qaqtırğan ayazdıŋ şara šter küni beti qaytqanı sonı aŋğartsa kerek.
Qadır Mırza Älini eske aluğa arnalğan ädebi-sazdı keş sahnasınıŋ perdesin «Bala Qadırdan – dana Qadır­ğa deyin» attı ädebi-sazdı kšri­nis aştı. Balalıqtan danalıqqa deyin­gi jürip štken šmir jolında bala da, dana da bola bilgen Qadır tuındılarınıŋ erekşe­ligi – onıŋ şığarmalarınıŋ da sol baladan bastap, danalarğa deyin oqıluğa, adam šmiriniŋ är kezeŋin sürip jatqan qay buınına da arnalıp jazıluında desek, artıq aytqandıq bolmaydı. Bizdiŋ bwl sšzimizdi keş barısında jwrt nazarına wsınılğan kšrinister men şırqalğan än-jır şaşuları däleldep berdi. Eske alu keşiniŋ barısında kimniŋ neni orındağanın tizip şığu maqsatımız emes. Desek te, Almatı qalasındağı №17 qazaq orta mektep-internatı büldirşinderiniŋ taŋdayları taqıldap aytıp bergen taqpaqtarı Qadır ağamızdıŋ balalar poeziyasına süŋgitse, S.Bäyterekovtiŋ «Kezder-ay», Ş.Qaldıayaqovtıŋ «Tamdı aruı», G.Däukenovanıŋ «Qwştar kšŋil» jäne basqalardıŋ sol siyaqtı änderinde tıŋdarman mahabbat poe­ziyasına eltidi. Al N.Tilendievtiŋ «Öz elim», E.Hasanğalievtiŋ «Atameken», D.Sızdıqovtıŋ «Qayteyin», Ä.Noğaybaevtıŋ «Qazaqtardı şetel­dik qonaqtarğa tanıstıru» siyaqtı änderinde wlttıq patriotizmmen jigerlenip, otanşıldıq ruhpen dür silkinedi, šmir pälsapasına üŋiledi. Mwnıŋ sırtında aqınnıŋ šleŋderi­nen «Aqsaray» myuzikl teatrınıŋ artisteri äzirlegen poetikalıq kompozitsiya jinalğan qauımğa onıŋ jan tebirenisterinen sır şertti. Sonday-aq sahnağa ornatılğan ülken monitorlardan qalamger turalı derekti fil'm berilip, fotoetyudter kšrsetildi. Keş jürgizuşileri joğarıda atalğan sahnalıq kšrinisten keyin Qazaqstan Jazuşılar odağı basqarmasınıŋ tšrağası Nwrlan Orazalinge sšz berdi. Ol: «Qadır – qazaqtıŋ šleŋ düniesine, poeziya älemine qwbılıs bolıp kirgen aqın. Qadır aqın – HH ğasırdıŋ bükil alasapıran oqiğaların kšrgen, qiındıqtarın bastan štkizgen, wltın tärbielegen halıqtıŋ birtuar perzenti, wlı aqını. Qadır aqınnıŋ ruhı, janı qazaqtıŋ wlan-baytaq aspanında mäŋgi jasaydı. Sonıŋ eŋ alğaşqı belgisi osı qazaqtıŋ Abay atındağı memlekettik Opera jäne balet teatrında štip jatqan keş dep bağalauımız kerek», – dedi. Sšz kezegin Qadır Mırza Äliniŋ äri jerles, äri qalamger qarındası, «Aqjayıqtıŋ aqquı» atanğan aqın Aqwştap Baqtıgereeva aldı. Bwnan soŋ jazuşı, «Qadır Mırza Äli» qoğamdıq qorı qayırımdılıq keŋesiniŋ tšrağası Mereke Qwlkenov pen «Qadır Mırza Äli» qoğamdıq qorınıŋ direktorı Donedil Qajımovtar šz tilekterin aytıp, qordıŋ qwrılğannan bergi atqarğan isteri jšninde jwrttı qwlağdar etti. Qor basşılığınıŋ aytuınşa, olar az uaqıttıŋ işinde aqındı wlıqtauğa arnalğan birqatar is-şarağa wyıtqı bolğan. Aqındıq ğwmırında 200-den astam änge mätin jazğan aqınnıŋ änin orındauşılardıŋ jeke üntaspaları şığarılıp, Almatı qalası men Batıs Qazaqstan oblısında arnayı kšrmeler wyımdastırılğan.
Keş barısında qazaqtıŋ qos aqını – Qadır men Twmanbay arasındağı jarasımdı sıylastıq jšninde de aytılıp štti. Qazaq ädebietindegi eki birdey iri twlğanıŋ birinen keyin biri šmirden štui – ülken škiniş, ärine.

Beybit TÖLEGENWLI



Printerden şığaru Printerden şığaru